Prematüre Retinopatisi

Anasayfa > Göz Hastalıkları > Prematüre Retinopatisi

Prematüre Retinopatisi

Prematüre Retinopatisi (ROP Hastalığı), prematüre bebeklerin gözünde henüz olgunlaşmamış damarları etkileyen bir hastalıktır. Bu hastalık için, genellikle, İngilizce ismi olan “retinopathy of prematurity”nin kısaltması olan ROP Hastalığı ismi kullanılır. ROP Hastalığı, herhangi bir görme kusuruna yol açmadan düzelebileceği gibi, kötüleşerek körlüğe ilerleyebilir. Hastalık, genellikle her iki gözde görülür. Çocukluk çağında, görme kaybının en yaygın nedenlerinden birisidir ve ömür boyu görme bozukluğuna neden olabilir.

ROP Hastalığı, düşük doğum ağırlıklı veya düşük doğum haftası ile doğan prematüre bebekleri etkiler. Günümüzde, yenidoğan yoğun bakım hizmetlerindeki gelişmeler sayesinde daha küçük ve erken doğan bebekler hayatta kalmakta ve buna bağlı olarak ROP Hastalığının görülme riski artmaktadır.

Ülkemizde her yıl yaklaşık 1 milyon 300 binin üzerinde bebek doğmaktadır. Bu bebeklerin yaklaşık 200 bini, 36 haftanın altında, prematüre doğmaktadır. ROP Hastalığının görülme riski olan, 32 haftanın altında doğan bebek sayısı ise 26 bin civarındadır. Bu bebeklerin yaklaşık olarak % 30’unda (8500 bebek) ROP Hastalığı görülür. Bu hastalık, çoğu bebekte düzelme gösterse bile, bebeklerin yaklaşık olarak % 15’inde (1275 bebek) kötüleşir ve tedavi gerektirir.

ROP Hastalığı bulunan bebekler, ilerleyen yıllarda bazı önemli göz hastalıklarını geçirme riski taşırlar. Bu risklere örnek olarak, şaşılık, ambliyopi (göz tembelliği), miyopi gibi erken yaşta gözlük kullanmayı gerektiren kırma kusurları, retina dekolmanı (ayrışması) ve göz tansiyonu (glokom) gibi göz problemleri sayılabilir. Çoğu zaman, bu göz sorunları tedavi edilebilir veya kontrol edilebilir.

 

ROP Hastalığı Nasıl Oluşur?

Gözün arka kısmındaki retina tabakası (ağ tabaka) kan damarları açısından zengin bir dokudur. Prematüre bebekler, retina tabakalarındaki kan damarları henüz gelişmeden doğmuşlardır. Doğumdan sonra, ilerleyen haftalarda, normal damar gelişimi sekteye uğrar ve bunun yerine, yeni ve anormal damar gelişimi ortaya çıkar.

Bu anormal kan damarları kırılgan ve zayıftır. Yeni ortaya çıkan hastalıklı damarlardan sızıntılar veya kanamalar görülebilir. Bu sorunlar retinada harabiyete yol açarak, retinayı yırtabilir ve yerinden çıkartabilir. Bu duruma, retina dekolmanı denir. ROP Hastalığında görme bozukluğu ve körlüğün başlıca nedeni retina dekolmanıdır.

 

Belirtiler:

ROP Hastalığı, herhangi bir belirti vermeden körlüğe ilerleyebilir. Hastalığı teşhis etmenin tek yolu, bir göz doktoru tarafından yapılacak göz muayenesidir. Çoğu zaman hastalık fark edildiğinde tedavi için geç kalınmış olur. Bebeğin büyüdükçe etrafına ilgisiz davranması, anne ile göz teması kurmaması, anlamlı bakışlarının olmaması veya göz bebeğinde beyazlık fark edilmesi bu hastalığın belirtileri olabilir.

 

Risk Faktörleri:

  • Gebeliğin 32. haftasından önce doğum
  • Doğum ağırlığının 1500 gr’dan az olması
  • Oksijen tedavisi, kanda oksijenin azalması, kansızlık, kan nakli, solunum sıkıntısı, nefes alma güçlüğü ve bebeğin genel sağlığının kötü olması

 

Günümüzde, gelişmiş teknolojiler ve bebeklerin oksijen düzeylerini izlemek için kullanılan yöntemler sayesinde, bir risk faktörü olarak oksijen kullanımının önemi azalmıştır. Hastane odalarındaki aydınlatma seviyeleri veya ışık miktarları, önceden ROP Hastalığı gelişiminde bir risk faktörü olarak öne sürülse de, yapılan araştırmalar, aydınlatmanın ROP Hastalığı gelişiminde herhangi bir etkisi olmadığını göstermiştir.

 

Taramalar:

Prematüre bebeklerde, ROP Hastalığının erken teşhis edilmesi için, bebeklerin doğduktan 4 ila 6 hafta içinde muayene edilmeleri gerekir. Prematüre bebeklerin doğumundan itibaren, 6 haftadan fazla süre geçmiş ise hastalığın tespit edilmesi için geç kalınmış olunabilir. Doğumdan sonraki ilk 4 hafta ise göz muayeneleri için erkendir ve bebek için gereksiz stres oluşturabilir. O nedenle ilk muayenenin zamanlaması çok önemlidir. Daha sonra, muayenenin sonucuna göre, retina tabakasının damarlanması tamamlanıncaya kadar, hastalık bulunan bebeklerde, hastalık düzelinceye kadar veya hastalığın ilerlemesi tedaviyi zorunlu kılıncaya kadar muayeneler 1-3 haftada bir tekrarlanır.

 

Tedavi:

ROP Hastalığı için kanıtlanmış en etkili tedaviler lazer tedavisi veya kriyoterapidir (dondurma tedavisi). Kriyoterapi, 1990’lı yıllara kadar ROP Hastalığının tedavisinde en çok kullanılan yöntemdir. 1990’lı yıllardan itibaren, tüm dünyada en çok kullanılan yöntem lazer tedavisi olmuştur. Lazer tedavisinde, normal kan damarlarının bulunmadığı, retinanın merkezden uzaktaki çevresi yakılır. Böylece, retinanın çevresindeki anormal alanların etkisi ortadan kaldırılarak, kan damarlarının anormal büyümesi yavaşlatır ve durdurulur. Ne yazık ki, lazer tedavisi çevresel görüşü bozar. Fakat bu tedavi sayesinde, görmenin en önemli işlevleri olan, okuma, renkli görme, araba sürme gibi faaliyetler için ihtiyaç duyulan merkezi ve keskin görüş kurtarılır.

ROP Hastalığının ilerleyen evrelerinde, skleral çökertme ve vitrektomi gibi ameliyatlar uygulanır. Bu ameliyatlar, genellikle Evre IV veya Evre V ROP Hastalığı olan bebeklere yapılır. Skleral çökertmede, göz etrafına sıkı bir silikon bant yerleştirilir. Böylelikle, ayrılan retinanın gözün duvarına geri yatması sağlanır. Vitrektomi, gözün arka kısmındaki, gözün içini dolduran, vitreus jelinin çıkarılmasıdır. Vitreus çıkarıldıktan sonra, ayrılan retina dokusu tekrar yerine konur. Ameliyat sonunda, gözün içi serumla doldurulabileceği gibi, bazı durumlarda, çeşitli gazlar veya silikon maddesi ile de doldurulabilir.

ROP Hastalığının tedavisinde uygulanan diğer bir tedavi seçeneği ise göz içerisine yapılan iğne tedavileridir. Bu tedavinin etkileri henüz tam olarak bilinmediği için, genellikle, ROP Hastalığının bir türü olan ve tedaviyle bile başarı şansı oldukça düşük olan, agresif ROP Hastalığının tedavisinde kullanılır. Bu tedavide, göz içerisine, yeni kan damarlarının oluşmasını engelleyen Anti-VEGF denilen ilaçlar verilir. Bu tedavi yönteminin etkileri halen araştırılmaktadır.

Tedavi gerektiren ROP Hastalığı bulunan bebeklerin hepsi, tedaviye cevap vermez ve hastalık daha da kötüleşebilir. ROP Hastalığının  tedavisi başarılı olmaz ise, retina dekolmanı gelişebilir. Bunun sonucunda, bir miktar görme fonksiyonu korunabileceği gibi, tümden de kaybolabilir. Bu tür durumlarda, bebeklerin ileride yaşayacakları hayatları düşünülerek erkenden az görenlere yardım eğitim ve olanaklarından faydalanmaları planlanır.

ROP Hastalığının tedavisi için birçok araştırma yapılmaktadır. Bu araştırmaların bazıları, laboratuvarlarda ve hayvanlar üzerinde yapılırken, bazı araştırmalar bu aşamaları geçerek insanlar üzerinde devam etmektedir. Bu çalışmalar, yeni tedavi yöntemleri konusunda umut vaat etmektedir. Fakat henüz, yukarıda bahsedilen tedaviler dışında, tüm dünya genelinde, yetkili mercilerin kabul ettiği yeni bir tedavi yöntemi ortaya konmamıştır.

 


BU SİTE KİŞİLERİ BİLGİLENDİRMEK AMACIYLA HAZIRLANMIŞ OLUP, SAĞLIK HİZMETİ VERMEMEKTEDİR. SİTEDEKİ BİLGİLER HİÇ BİR ŞEKİLDE HASTALIKLARIN TANI VEYA TEDAVİSİNDE KULLANILMAMALIDIR. SİTEDE BULUNAN METİN VE/VEYA GÖRSEL İÇERİKLER REKLAM AMACI GÜTMEMEKTE OLUP, ÖN BİLGİLENDİRME AMACI TAŞIMAKTADIR. HERHANGİ BİR GÖRSEL VE/VEYA METİN İÇERİĞİ HİÇ BİR TIBBİ YA DA EVDE UYGULAMAYA DAYANAK OLUŞTURMAZ. BU SİTEYİ ZİYARET EDEN KİŞİLER BU METNİNDE YER ALAN HUSUSLARI OKUMUŞ VE KABUL ETMİŞ SAYILIR.

BU SİTEDE BAHSİ GEÇEN UYGULAMALARIN DOÇ. DR. ÖZDEMİR ÖZDEMİR'İN YAPTIĞI UYGULAMALAR OLDUĞU ANLAMI ÇIKARILAMAZ. HİÇBİR ŞEKİLDE HERHANGİ BİR TIBBİ YA DA EVDE UYGULAMA İÇİN ÖNERİ VEYA DAYANAK OLUŞTURAMAZ. DOÇ. DR. ÖZDEMİR ÖZDEMİR'İN YAPTIĞI UYGULAMALARIN HİÇBİRİ TANITIMI VEYA REKLAMI NİTELİĞİNDE DEĞİLDİR. BU SİTENİN ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ VE KABUL ETMİŞ SAYILIR. BU UYARILARI/KOŞULLARI KABUL ETMİYORSANIZ SİTEDEN ÇIKMAK İÇİN TIKLAYINIZ.

Diğer Hastalıklar

error: İçerik Korumalıdır!!!